محمد رضا واليزاده معجزى
507
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
كرد كه به اتفاق داود خان كلهر در كاروانسراى ماهيدشت توقف نمايند تا او براى تسخير كرمانشاه و تاراندن يار محمد خان حركت كند . مشروط بر اينكه شاهزاده در قبال اين خدمت اعظم الدوله را به قصاص خون شرف الملك و پسرش فخيم السلطنه و جواد خان برادرزاده شرف الملك اعدام نمايد . و اگر او ( يعنى سردار رشيد ) در اين جنگ شكست خورد و نتوانست كرمانشاه را تصرف كند ، آنوقت اختيار با خود شاهزاده است كه هرجا ميل دارند بروند . سالار الدوله كه براى تصرف كرمانشاه شروط بالاتر ازين را هم با طيب خاطر مىپذيرفت ، تقاضا و شرط سردار رشيد را قبول كرد . بعد از انعقاد اين پيمان سردار رشيد سالار الدوله و داود خان كلهر را به كاروانسراى ماهيدشت رسانيده و خود به اتفاق قواى روانسر و جوانرود و كمانگر و غيره غفلتا و بىمقدمه به كرمانشاه حملهور شده ، بعد از زد و خورد زياد يار محمد خان و مجاهدين را شكست داد و كرمانشاه را متصرف گرديد . يار محمد خان و مجاهدين با دادن تلفاتى موفق به فرار شده ، شهر را تخليه كردند . سردار رشيد ( عباس خان ) كرمانشاه را متصرف شده ، فورا مراتب را به سالار الدوله گزارش و تقاضا كرد كه هرچه زودتر به كرمانشاه حركت كند . بعد از وصول نامه و قاصد عباس خان سردار رشيد سالار الدوله به اتفاق داود خان كلهر و ساير رؤسا و سركردگان از ماهيدشت حركت كرده و در ميان استقبال مردم و سردار رشيد به شهر وارد و به عمارت مخصوص حكومتى واقع در ميدان توپخانه كرمانشاه سكونت گزيد . اعدام اعظم الدوله و فخيم السلطنه بعد از تصرف كرمانشاه سردار رشيد كه به قول خود وفا كرده بود ، اكنون انتظار داشت سالار الدوله به وعده خود راجع به كشتن اعظم الدوله و پسرش فخيم السلطنه « 1 » عمل كند .
--> املاك شد و به اين خاطر به « شاهآباد » تغيير نام پيدا كرد . ( 1 ) . اعظم الدوله زنگنه پدر مرحوم امير گل ( على زنگنه استاندار سابق كرمانشاه ) و پسر ظهير الملك و نوه شيخ على خان معروف است كه وزير كريم خان زند ( وكيل الرعايا ) بوده و او همان كسى است كه دربارهاش گفتهاند : « شاه بخشيد ولى شيخ على خان نبخشيد . » اعظم الدوله از دوستان صميم و يار فرمانفرما بود و در مأموريت اول فرمانفرما در كرمانشاه سمت معاونت او را داشته و نيز در سالهاى 1322 و 1323 از طرف فرمانفرما حكمران لرستان بوده و به دستور فرمانفرما مهر على خان سرتيپ رئيس ايل سگوند را با پسرش شير محمد خان توقيف كرده و فخيم السلطنه پسرش هم در همان اوان از طرف پدر حاكم بروجرد بوده است . در مورد سوانح ايام حكومت فرمانفرما در كرمانشاه و لرستان در فصل مربوط